Dostepna również w Get it on Google Play
Ponad 20 000 miejsc wartych odwiedzenia! Masz ochotę na wycieczkę w głąb Ziemi? Szukasz pomysłu na wyjazd z dzieckiem? A może planujesz wakacje na dwóch kółkach. U nas na pewno znajdziesz miejsce, którego szukasz!

Dębnik

Czarne "marmury"

Leżąca nieopodal Krzeszowic wieś Dębnik zasłynęła jedynymi w Polsce kopalniami ciemnego wapienia, powszechnie zwanego czarnym marmurem. Pierwsze wzmianki o jego wydobyciu pochodzą z końca XIV w. Dwa stulecia później, dzięki sprowadzonym przez królową Bonę włoskim mistrzom kamieniarstwa, rozpoczęto eksploatację na większą skalę oraz eksport urobku do Austrii i na Węgry.

Czarna lub ciemnoszara skała z delikatną siatką żyłek jasnego kalcytu stała się jednym z cenniejszych materiałów dekoracyjnych w renesansowym i barokowym budownictwie. Elegancka stonowana barwa oraz podatność na obróbkę pozwoliły na stworzenie nowego typu zdobień nagrobków, np. w formie tablic i rzeźbionych popiersi. Przykładem są wspaniałe sarkofagi króla Jana III Sobieskiego i księcia Józefa Poniatowskiego w katedrze wawelskiej.

Dębnickim "marmurem" wykładano ściany wewnętrzne, posadzki, kolumny, portale, odrzwia i ołtarze. Wykonywano z niego również rzeźby oraz finezyjne dzieła sztuki. Elementy architektoniczne i piękne zdobienia można zobaczyć na terenie całej Polski, m.in. w klasztorze Kamedułów na Srebrnej Górze oraz w klasztorze Paulinów na Jasnej Górze. Najwięcej jest ich jednak w Małopolsce, a do najbardziej znanych zalicza się klasztor i kościół św. Eliasza Pustelnika w Czernej, kaplicę Myszkowskich w kościele Dominikanów w Krakowie, barokową kaplicę Wazów na wzgórzu wawelskim oraz Kaplicę Zygmuntowską.

Materiał z kamieniołomów dębnickich spodobał się również królowi Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu. Dzięki jego staraniom ciemny wapień sprowadzono do Warszawy i wyłożono nim fragmenty Zamku Królewskiego oraz Rotundy w Łazienkach. W okolicach wsi znajduje się kilka nadal czynnych kamieniołomów. Najlepiej znany jest kamieniołom Boża Męka (457 m n.p.m.), leżący między Dębnikiem a Paczółtowicami. Ze względu na bogactwo złóż miejsce to nazywane jest Marmurowymi Wzgórzami.

Wydarzenia w regionie

  • Pradzieje Wieliczki i okolic trwa
    zamknij

    Pradzieje Wieliczki i okolic

    od08 lutego 2021

    do31 grudnia 2022

    gdzie Wieliczka ul. Zamkowa 8

    zobacz szczegóły

Miejsca w okolicy

Copyright © 2007 Polska Niezwyk�a
Wszystkie prawa zastrze�one. �adna cz�� ani ca�o�� serwisu nie mo�e by� reprodukowana ani przetwarzana w spos�b elektroniczny, mechaniczny, fotograficzny i inny. Nie mo�e by� u�yta do innej publikacji oraz przechowywana w jakiejkolwiek bazie danych bez pisemnej zgody Administratora serwisu.
Znajd� nas na