Dostepna również w Get it on Google Play
Ponad 20 000 miejsc wartych odwiedzenia! Masz ochotę na wycieczkę w głąb Ziemi? Szukasz pomysłu na wyjazd z dzieckiem? A może planujesz wakacje na dwóch kółkach. U nas na pewno znajdziesz miejsce, którego szukasz!

Warszawa

Synagoga na Tłomackiem

Gdy Nowym Zjazdem skręcało się z Pragi do lewobrzeżnej Warszawy, znad brzegów Wisły i dachów Starówki wyłaniała się kopuła synagogi na ulicy Tłomackie. Była to najpiękniejsza żydowska świątynia w Warszawie.

Jej powstanie poprzedziły burzliwe dyskusje i zaciekłe spory, a nawet pewien towarzyski skandal: Stanisław Adamczewski wygrał konkurs, zaś Leander Marconi zaprojektował gmach, ale kiedy już stanęła, wyglądała tak, jakby w tym miejscu stała od dawna.

Wąska i szczelnie zabudowana ulica Tłomackie, przy której powstała synagoga, łączyła Bielańską z Lesznem (obecna Al. Solidarności). Jedyne, co pozostało z tej ruchliwej i żywej ongiś ulicy, to „Gruba Kaśka”, dom Karola Lilpopa, będący dziś siedzibą Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, oraz gmach Żydowskiego Instytutu Historycznego (dawnej Centralnej Biblioteki Judaistycznej). Wszystkie te budynki – poza „Grubą Kaśką” – również zostały ponownie wzniesione. W tej części miasta nie ocalała przecież ani jedna cegła.

Synagogę budowano nieco dłużej niż dwa lata. Jej otwarcie nastąpiło u schyłku września roku 1878. Na tę wielką uroczystość przybył nawet generał gubernator Paweł Kotzebue. Rabin doktor Cylkin wprawił wszystkich w ogromne zdumienie, gdyż powitał gubernatora przepiękną polszczyzną, a więc w języku urzędowo zakazanym. Kotzebue z wielkim trudem przełknął tę ogromną zniewagę. Po zakończeniu ceremonii otwarcia wniesiono rodały i Arkę Przymierza. Zapalono Wieczne Światło, które miało tu płonąć przez 65 lat.

Jeszcze w roku 1939, na kilka zaledwie miesięcy przed wybuchem wojny, która była końcem tamtego świata, wyremontowano synagogę. Przesądni mówili, że szykuje się ją na śmierć. Gdy wybuchła wojna i w Warszawie utworzono getto, synagoga stała się chwilowym miejscem schronienia dla uchodźców z Rzeszy, Czech i Moraw. W obnażonej synagodze z przebitym dachem, przez który prześwitywało niebo, nie słyszało się już słów modlitwy. Przy zniszczonym przez kule ołtarzu nie odprawiano już nabożeństw. Nieraz tylko coraz bardziej milczący kantor obchodził całą świątynię z wysoko uniesioną Torą.

16 maja 1943 roku (5704 roku żydowskiego) Niemcy wysadzili synagogę na Tłomackiem. Ta żydowska świątynia stała dokładnie w tym miejscu, w którym dziś wznosi się Błękitny Wieżowiec. Wisiałoby nad nim przekleństwo, gdyby nie modlitwa przybyłych z całego świata dziesięciu rabinów przed rozpoczęciem jego budowy.

Zaproponował: casenove

Promocje w naszym sklepie

Wskazówki

zbyszekF60 sobota, 25 maja 2013, 19:28
W 2012 r. ustawiono na skwerze przed pałacem Przebendowskich makietę Wielkiej Synagogi.

Miejsca w okolicy

Copyright © 2007 Polska Niezwyk�a
Wszystkie prawa zastrze�one. �adna cz�� ani ca�o�� serwisu nie mo�e by� reprodukowana ani przetwarzana w spos�b elektroniczny, mechaniczny, fotograficzny i inny. Nie mo�e by� u�yta do innej publikacji oraz przechowywana w jakiejkolwiek bazie danych bez pisemnej zgody Administratora serwisu.
Znajd� nas na